NEOLİTİK İZMİR

İzmir’in metropol ilçesi Bornova’daki Yeşilova Höyüğü buluntuları ilçenin ve dolayısı ile de kentin tarihini günümüzden 8500 yıl geriye götürdü. Anadolu yarımadası mucizenin sıradanlaştığı bir coğrafya olduğuna göre şimdilik demekte yarar var. Her an daha da geriye gidebilir kentin tarihi.

Yeşilova Höyüğü kazıları Ege Üniversitesi tarafından yapılmış 2005’ten başlayarak. İzmir Büyükşehir ve Bornova belediyeleri ile Kültür Bakanlığı’nın katkıları unutulmamalı.

Ülkemizin kurucusu Atatürk müzeciliğin ve tarih bilincinin de öncüsüdür…
Yüce anısına saygıyla…

Tıp öğrenimi gördüğüm Ege Tıp Hastanesi’ne kuş uçuşu birkaç yüz metre, şu anda çalışmakta olduğum kuruma yine kuş uçuşu birkaç kilometre uzaklıkta konuşlu Yeşilova Höyüğü’ne gelmek için epeyce gün saydık. Yurtdışından konuklarımıza göstermek bahanesiyle kendimiz de görmüş olduk.

İzmir tarih boyunca gerçekleşmiş üç yerleşim alanıyla tanımlanır. Yeşilova bu tanımı da değiştirmiş oldu. Üçlemenin oldukça öncesine tarihlenen yeni bir halka eklenmiş oldu zincire böylece.

Kazı alanı

Çevredeki yerleşimler Yeşilova çevresindeki diğer höyüklerin üzerinde yer aldığı için kazılmaları olası gözükmüyor. Forum AVM karşısındaki Yassıtepe villaların kurbanı olmuş durumda. Yakındaki höyüklerden bir diğeri Bornova Anadolu Lisesi altında sonsuza dek karanlıkta kalacak. Başlangıçta var olan destekçilerin günümüzde yerinde yeller esiyor demek doğru olur. Hatta, bugünkü höyük alanının mülkiyetini elinde tutan şirket uzun süre köstek bile olmuş insanlık tarihinin bu önemli sayfasının günyüzü görmesine.

Obsidyen ya da volkanik taş : Taş Devri’nin son derece önemli nesnesi. Parlak ve keskin!
Görselin üst tarafında Forum AVM ve önündeki villalar…
Höyükte çipura ve midye kalıntılarına rastlanmış. Bu deniz ürünleri bugün de İzmirlinin gözdeleri olmayı sürdürür. Ancak, neolitik dönemde deniz düzeyinin bugünkünden 30 metre daha düşük olduğu düşünüldüğünde denizin çok daha uzakta olduğu anlaşılır. Çok daha uzaktan deniz ürünü sağlanması bir başka ilginç nokta…

Resmi olarak müze unvanı taşımasa da müze niteliğindeki Yeşilova Höyüğü’nde sergilenen buluntuların hiç birisi özgünleri değil. İmitasyonlar sergilenirken özgünlerin müze depolarında beklediğini öğreniyoruz.

Yılda yaklaşık 25 bin ziyaretçi çeken Yeşilova Höyüğü’nde ziyaretçilerin el üstünde tutulduğunu görüyoruz. Müzelerde bile rastlanmayacak şekilde karşılanıyoruz. Yeri gelmişken paylaşalım. Müzeye giriş bedeli olarak kişi başına bir adet atık pil getirmeniz yeterli. Daha ilk adımda sıradışı bir uygulamayla karşılaşmak şaşırtıcı olduğu kadar gurur verici.

Bir atık pil sizi tarih yolculuğuna çıkartabilir…

Arkeolog rehberliğinde bir saatlik anlatımlı izlenceye katılıyoruz. İlgi çekici bilgiler edinirken sorularımızın karşılık bulması da hoşumuza gitti. Taş Devri hemşehrilerimizle tanışmak heyecan vericiydi.  Bundan 8500 yıl önce Anadolu topraklarında dolaşan parsla karşılaşınca hüzünle karışık duygulandık.

Artık olmayan bir Anadolu canlısı : Pars ya da Panthera pardus tulliana
Üniversite- Belediye-Bakanlık işbirliği ortaya mükemmel bir yapıt koymuş.

Avcı toplayıcı atalarımızın yerleşik düzene ilk adımı olarak algılanabilecek Yeşilova yerleşimini insanlık tarihinin önemli köşe taşlarından birisi olarak da nitelemek olası.

O zamandan kalma çekirdekler İzmirli atalarımızın üzüm yetiştirdiğinin ve elbette şarap ürettiğinin bugüne ulaşan kanıtları.

Şarap kabı

Dokumacılık ve çarksız da olsa çanak-çömlekçilik yapan yerleşimcilerden bizlere kalan yalnızca kullandıkları nesnelerden daha fazlası değil.

Sergilenenler özgün nesneler olmasalar da oldukça başarılı imitasyonlar.

Yakındaki otoyoldan geçen taşıtların uğultusuna cilalı taş devrinin büyüleyici dinginliği, yerleşkenin yanı başına dek sokulan günümüz yapılarının oluşturduğu karmaşık görünüme taş devrinin yalınlığı karışıyor.

Daha fazlasını Yeşilova Höyüğü’ne birkaç saat ayırarak yaşayabilirsiniz…

Yeşilova Höyüğü sizi bekliyor…

Bu güzel yaratı ödülü hak ediyor…

Ceyhun Balcı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s