OSLO, NORVEÇ, SUUDİ ARABİSTAN

NORVEÇ, OSLO, SUUDİ ARABİSTAN

 

Son aylarda Oslo ile yatıp kalkar olduk. Çok değil haftalar önce “Oslo’da hükümet PKK ile  görüşmüştür!” diyenler şerefsizlikle etiketlenirken; her (kötü) şeye olduğu gibi buna da alışan halkımızın hoşgörüsü(!) görüşmecilere “gerekirse yine görüşülür!” dedirtir oldu.

 

Bilindiği gibi Oslo Norveç’in başkenti. Norveç küçük  ama önemli bir ülke. “Kuzeye giden yol” anlamına gelmekteymiş Norveç .  Bu yolun sonu kutup. Norveç’e Kuzey Avrupa ülkesi demekten çok bir kutup ülkesi demek daha doğru olur.

 

Norveç bir zamanlar bizde hayranlık uyandıran “sosyal demokrasi” beşiği ülkelerden birisidir.  Her ne kadar sosyalist bloğun çökmesinden sonra sosyal demokrasi adıyla değilse de işleviyle tarihteki yerini almış olsa da bu nostaljiyi yaşatma kararlılığı içindekilerin sayısı hiç de az değildir.

 

Bir zamanların sosyal demokrasi idolü Norveç bugünlerde son zamanların en ünlü faşisti Breivik’in ülkesi olma utancıyla başbaşa kalmış durumda. Etme, bulma dünyası mı demeli?

 

Norveç çoğumuzca bir balıkçılık ülkesi olarak bilinir. Doğru olsa da eksiktir bu bilgi. Somonu ve uskumrusu ile ünlü Norveç o balıkları yakalayanların ellerini soğuktan korumak için üretttiği kozmetiklerden  de epeyce para kazanır.

 

Norveç aynı zamanda bir petrol ülkesi. Komşusu AB’yi elinin tersiyle itmesi ve “sizin gibi çulsuzlarla işim olmaz” demesi de petrol zenginliğindendir. Petrol zengini Norveç benzini en pahalıya satan ülkedir. Daha doğrusu öyleydi! Dünden başlayarak bu unvanını Türkiye’ye kaptırdı!

 

Norveç kıyı zengini bir ülke. Fiyortlarının bu zenginliğin kaynağı olduğunu söylemeye gerek yok! Norveç bu alanda 83 bin kilometreyi aşkın kıyı şeridi ile Kanada’nın hemen arkasından ikinci sırada gelmekte.

 

Norveç aslen İsveçli de olsa Alfred Nobel adına verilen Barış Ödülü ile de anılır. Her yıl verilen bu ödülü belirleyen kurul Oslo’da çalışır. Norveç Parlamentosu’nun seçtiği beş kişilik kurul ödülün sahibini belirler. Dinamiti bulan Alfred Nobel belki biraz da  vicdanını yıkamak için servetini Nobel Vakfı’na bağışlamıştır.

 

İşte dinamitçi Nobel adına Barış Ödülü’nün sahibini belirleyen Norveç’in şu ana kadar sayılan hünerlerine ek olarak dünyanın hatırı sayılır silah üreticilerinden olduğu pek bilinmez, bilinse de dillendirilmez. Beş milyonluk zengin Norveç zenginliği ile yetinmeyip daha da zenginleşme peşinde olabiliyor.

 

Norveç’in kirli yüzüyle birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’nin emperyalist maşası bölücüleriyle Oslo’da “barış” arayışına girmesi sözcüğün tam anlamıyla ironidir.

 

Tam da bu noktada Norveç’in hünerleri ve özellikleri hanesine bir madde daha eklemek düşüyor bizlere! Norveç silah üreticiliği ve satıcılığıyla “savaştıran” ama Nobel Ödülü ile “barıştıran” bir ikiyüzlülüğü son derece başarıyla sergileyebiliyor. Burada iğneyi  kendimize batırmadan geçebilir miyiz? Yapana değil de yaptırana bak özdeyişimizi anımsayarak silah tüccarı Norveç’in Oslo’sunda barış arayan şaşkınlığımızı bir kenara not edelim!

 

Yazının başlığındaki Suudi Arabistan nerede diye sorduğunuzu işitir gibiyim. Bugün İzmir limanında Suudi bayraklı bir tekneye rastladım. Gemi desem değil, yat ya da tekne demek haksızlık olur! “Gemicik” fazlasıyla uygun düşer! Prens Abdülaziz adını taşıyan ve petrol zengini yoksul insanların ülkesi Suudi Arabistan’ın kendi yurttaşlarına yasak olan her şeyi alabildiğine yaşayan hanedanına ait bu gemicik kim bilir kimleri, hangi pembe düşlere taşımıştı, taşıyacaktı? İşte o Suudi Arabistan’ın dünya silah alıcıları listesinde dorukta olduğunu bilir miydiniz? Ülkedeki Osmanlı kalesi Ecyad’ı yıkma barbarlığının ve Kabe’nin yanı başına gökdelen kondurma kültürsüzlüğünün simgesi Suudi Arabistan kimlere karşı kullanacağını bilemediği cephanelik için milyar dolarları Batılı silah tüccarlarına akıtmaktaydı.

 

Bir yanda satıcı diğer yanda alıcı!

 

Haftanın birkaç günü İzmir limanına uğrayan Norveç kruvaziyerlerinden birisiyle yanyana gelseydi çok daha anlamlı olacaktı Prens Abdülaziz!

 

Bilindiği gibi Suudi Arabistan kutsal topraklar ülkesidir. Hac yoluyla bu alanda da bir ticaret yapıldığı gün gibi ortadadır. Böylelikle Hac farizasını yerine getirenlerin bıraktığı paraların da silah endüstrisine katkıda bulunduğunu söylemek bilmem yanlış olur mu?

 

Ceyhun BALCI, 30.09.2012

 

 

 

DİL BAYRAMI KUTLU OLSUN

 

         İlk kez 1932’de toplanan Türk Dil Kurultayı’ndan bu yana kutlanmakta olan Dil Bayramı kutlu olsun! Adını, soyadını yazabilip; imza atabilenin okur-yazar sayıldığı dönemde Cumhuriyet’in bu kötü mirası yadsıması söz konusu olamazdı. Kadınlar arasında çok daha düşük olmak üzere okuryazarlık oranı % 10’un altındaydı. Okuyup, yazamayan insan yığınlarının birkaç yüz sözcükle anlaşmasından ibaretti dilin yaşamımızdaki anlamı.

Cumhuriyet’in öncelikli devrimci gereçlerinden birisi olacak olan dilin öncelikle ayağa kaldırılması ve toplumun ortak paydası yapılması gerekiyordu. Cumhuriyet’in ilk yıllarında kendisini göstermiş olan dil duyarlılığını biraz da bu açıdan görmek gerekir.

Dil ve doğal olarak Türkçe o yılların önde gelen birleştirici unsuru olma işlevini üstlenmişti.  Bugünün Türkiyesinde ise dil ne yazık ki ayrışma gerekçesidir.

Bu kapsamdaki görüş ve saptamaların da bini bir paradır. Ülkemiz üniversitelerinde yabancı dille öğretim yapılmaya başlanalı yarım yüzyılı geçmiş durumdadır. Hatta bu hastalık tıp öğretimine bile bulaşmış durumdadır. Ülkemizin doğusunda tümüyle etnik nedenlerle eğitim-öğretim dilinin Kürtçe olması gereği tartışmaları da her geçen gün yoğunlaşmaktadır.

Hiç kuşku yoktur ki; değil ülkemizde, yeryüzünün herhangi bir yerinde konuşulan (kullanılan ya da kullanılmayan) her dil yaşatılmalıdır. İnsana ait bir değer ve kültür varlığı olan dilin ayrışma değil birleşme ve güçlenme unsuru olarak görülmesi gereğinin altı bir kez daha çizilmelidir. Bu bağlamda Türkiye’de Kürtçe üzerinden yürütülen tartışma ve istemlerin ayrışmayı hedeflediğini bilmem söylemeye gerek var mıdır?

Türkiye’de dil duyarlılığının başladığı 1932’den sonra bu kez 1936’da Atatürk’ün isteğiyle Güneş Dil Teorisi üzerine çalışmalar başlatılmış ve bir dönem yoğun olan bu çalışmalar sonraki yıllarda zayıflamış ve sonuçta unutulmuştur. Kısaca “Anadolu’nun diğer dillere beşikliği üzerine çalışmalar” olarak adlandırılabilecek Güneş Dil Teorisi süreç içinde Atatürk’e saldırı aracına da dönüştürülmüştür. Şovenizm ile özdeşleştirilen bu teori üzerine çalışmak bir yana sözünü etmek bile cesaret gerektirmiştir.

Uzaklarda bu türden çalışmaları(*) yapanlara bizdeki gibi saldırılmadığı için dilbilimciler bu konu üzerine yoğunlaşabilmişler. Yeni Zelanda Auckland Üniversitesi’nden Quentin Atkinson’un çalışması bizim buralarda tartışmaya bile cesaret edemediğimiz bir teoriyi doğrular nitelikte. “Hint-Avrupa dillerinin kökenini belirleme amacını önümüze koyduk” diyen Atkinson böylelikle “Diller aracılığıyla insanlık tarihinin zaman ve uzam içinde yeniden izinin sürülmesi yolunu açtık” saptamasını yapmaktadır.

Atkinson ve arkadaşları Darwin’in çok ünlü  “İnsanın Türeyişi”  kitabında altını çizdiği dil ve türlerin evrimine ilişkin kanıtların son derece önemli bir koşutluk içerdiği analojisinden Hint-Avrupa dil ailesini incelerken yararlanmaktadır.

Bu önemli çalışmanın dilbilimciler tarafından hemen kabul görmesi beklenmese de önemli bir ilk adım olduğu da kesindir. Bu önemli ilk adımın ülkemiz dilbilimcileri için de yol gösterici olmasını dileriz.

Ceyhun BALCI, 26.09.2012

(*) New Methods Puts Elusive Indo-European Homeland in Anatolia. Science 24 August, 2012, pp 902.

Hint-Avrupa Dillerinin Kökeni Anadolu, Cumhuriyet Bilim Teknoloji, 31.08.2012. (Science dergisindeki yazının çevirisidir).

https://cumhuriyetciyorum.wordpress.com/2012/09/26/hint-avrupa-dillerinin-kokeni-anadolu/

 

 

HİNT-AVRUPA DİLLERİNİN KÖKENİ ANADOLU

Hint-Avrupa dillerinin kökeni Anadolu

Avrupa’dan Orta Doğu’ya, İzlanda’dan Sri Lanka’ya uzanan topraklarda konuşulan yüzü aşkın dil ortak bir atadan kaynaklanıyor… Yeni bir yöntemle yapılan araştırma, Hint-Avrupa dillerinin 8000-9500 yıl kadar önce çiftçilik yöntemleriyle birlikte Türkiye’den Avrupa ve Asya’ya yayıldığı düşünülüyor.

İngilizce, Rusça ve Hintçe gibi farklı dillerin kökleri -şimdi Türkiye sınırları içinde olan- 8 bini aşkın yıl öncesinin Anadolu’suna uzanıyor. Hint-Avrupa dil ailesi İngilizce ve Avrupa’da konuşulan öteki çoğu dillerin yanı sıra, Farsça, Hintçe ve kimi başka dilleri de içeriyor. Bu dillere verilen öneme karşın, uzmanlar uzun süre kökenleri konusunda görüş birliğine varamamışlardı..

Dilbilim uzmanları ön-Hint-Avrupa dil ailesi olarak bilinen ana dili ilk konuşanların, yaklaşık 4000 yıl önce, Karadeniz’in kuzeyindeki bozkırlardaki anayurtlarından çıkarak Avrupa ve Asya’yı ele geçiren savaş arabaları sürücüsü göçebe çobanlar olduğuna inanıyorlar.

Buna karşıt bir başka görüş de Hint-Avrupa dil ailesini ilk konuşanların, günümüzden yaklaşık 9000 yıl önce, Anadolu’da yaşayan ve dillerini kılıç zoruyla değil çapalarıyla yayan barışçıl çiftçiler olduğunu öne sürüyor. Biyoloji uzmanları, kazıbilim dünyasında eskiden beri süregelen Hint-Avrupa dil ailesinin kökenleriyle ilgili tartışmayı şimdilik çözüme bağladılar ve ortak mekan olarak Anadolu’yu işaret ettiler

İngilizce, Rusça ve Hintçe gibi kimi eski, kimi çağdaş 103 dil, genelde hastalıkların evrim ve yayılımını incelemeye yarayan bir yöntemle değerlendirildi. Bu araştırmanın sonuçları, söz konusu dillerin kökenlerinin Anadolu’da olduğunu ortaya çıkarttı.

Araştırmayı yürütenlere göre, elde edilen bulgular, Hint-Avrupa dil grubunun kökenleri konusunda eskiden beri süregelen bir tartışmayı sona erdirecek.

İngilizce, Felemenkçe, İspanyolca, Rusça, Yunanca ve Hintçe gibi diller kulağa çok farklı gelseler de, ortak birçok özelliğe sahipler.

Araştırmacılar dilsel değişimlere dirençli oldukları bilinen sözcüklerden oluşan bir menü ile işe koyularak, bunları Hint-Avrupa dillerinin atası olan ön-Hint-Avrupa dilinde aynı anlama gelen sözcükle karşılaştırdılar.

Aynı soydan gelen sözcükle açık bir akrabalık ilişkisi olan sözcüklere eşkökenli sözcükler adı verilir. Öyle ki, İngilizcede anne anlamına gelen “mother”, “mutter (Almanca), “mat” (Rusça), “madar” (Farsça), “makta” (Lehce) ve “mater” (Latince) sözcüklerinin tümü de ön-Hint-Avrupa dilindeki “mehter” sözcüğünden türetilmiş eşkökenli sözcüklerdir.

Araştırmacılar buna dayanarak Avrupa’dan Orta Doğu’ya, İzlanda’dan Sri Lanka’ya uzanan topraklarda konuşulan yüzü aşkın dilin ortak bir atadan kaynaklandığı sonucuna vardı.

Dr. Atkinson ve arkadaşları daha sonra dağarcıktaki her bir sözcük dizisini 103 dile göre değerlendirdiler. Sözcüğün eşkökenli olduğu dillere 1 puan veren araştırmacılar, eşkökenli sözcüğün yerini bağlantısı olmayan bir sözcüğün aldığı durumları 0 puanla değerlendirdiler. Böylece her dil 1’ler ve 0’lardan oluşan dizilerle temsil edilebiliyor ve araştırmacılar bu bilgilerden yola çıkarak 103 dil arasındaki ilişkileri ortaya koymak suretiyle en olası soy ağacını kestirebiliyorlardı.

Ardından bilgisayara dildeki bölünmelerle ilgili bilinen tarihler yüklendi. Söz gelimi, Rumence ve öteki Romen dilleri Romalı taburların Dakya’dan çekilmeye başladıkları İ.S 270 yılından itibaren Latin dilinden uzaklaşmaya başladı. Bu tarihlerin soy ağacının birkaç dalına uygulanması sayesinde bilgisayarda geri kalan tüm dillerin tarihi hesaplanabildi.

Bilgisayara her bir dilin halihazırdaki yayılımıyla ilgili coğrafik bilgiler de yüklenip, olası soy ağacı ilişkisinden bir kökenden en olası dağılım yolaklarının belirlenmesine çalışıldı. Yapılan hesaplamalar en olası köken olarak, özellikle şimdi Türkiye’nin güneyini oluşturan baklava biçimindeki bir bölge olmak üzere, Anadolu’ya- tarımın Avrupa’ya yayıldığı kaynak olması yüzünden kazıbilim uzmanı Colin Renfrew tarafından Hint-Avrupa’nın da kökeni olduğu öne sürülen bölgeye- işaret etmekteydi.

Kimi bilim insanları zaten Hint-Avrupa dillerinin 8000-9500 yıl kadar önce çiftçilik yöntemleriyle birlikte Türkiye’den Avrupa ve Asya’ya yayıldığını düşünüyorlardı.

HAYIR, DİYEN DİĞER GÖRÜŞ

Bir başka grup da, Hint-Avrupa dillerinin 6000 yıl önce Orta Asya’da yaşayan ve ata binen yarı göçebe “Kurganlar” aracılığıyla yayıldığını öne sürüyorlar. Her iki görüşü de destekleyen kazıbilimsel kanıtlar var. Ne var ki, Atkinson’ın köken Anadolu tezi, Hint-Avrupa dillerinin, 5000 yıl kadar sonra, Karadeniz’in kuzeyindeki bozkırlardan çıkarak Avrupa ve Hindistan’ı ele geçiren savaşçı göçebeler tarafından yayıldığına inanan karşıt görüş savunucularını pek de etkilemeyebilir.

Bu grubun en temel kanıtlarından biri ön-Hint-Avrupa ailesinde savaş arabaları ve dört tekerlekli yük arabaları ile ilgili “tekerlek”, “dingil”, “koşum çubuğu” ve “araba sürmek ya da arabayla taşımak” gibi sözcükler içeren bir dağarcığa sahip olması.

Hint-Avrupa dillerinin kökenlerini araştıran Hartwick College kazıbilim uzmanlarından David Anthony, “Hint-Avrupa ailesinden gelen yavru dillerde bu sözcüklerden türetilmiş sayısız sözcük var. Öyle ki, bizzat Hint-Avrupa ailesinin bilinen ilk örneklerine İ.Ö 3500 yıllarında rastlanan savaş ve yük arabalarının bulunmasından önce dallara ayrılmasının söz konusu bile olmayacağı konusunda tarihsel dilbilimciler hemfikirler. Bu durum, Hint-Avrupa dilleriyle çok daha erken bir döneme uzanan tarımın Anadolu’dan yayılması arasındaki herhangi bir bağlantı olasılığını ortadan kaldırıyor,”diyor.

Tarihsel dilbilimciler Hint-Avrupa dillerini ilk konuşanların dağarcıklarında “at”, “arı” gibi sözcükler olmasının ve Fince ile Macarca’nın ana dili olan ön-Ural dillerine çok sayıda sözcük vermiş olmasını da, bir başka kanıt olarak değerlendiriyor.

Yabanıl at ve arılara en sık rastlanan ve ön-Ural dillerini konuşanlara en yakın olunan yerin Karadeniz ve Hazar denizinin kuzeyindeki bozkırlık alan olduğuna dikkat çeken bu grup söz konusu bölgede İ.Ö yaklaşık 5000 ile 3000 yılları arasında yaşayan Kurgan halkının çoktandır Hint-Avrupa dillerini ilk konuşanlara aday olarak gösterildiklerini belirtiyorlar.

Dr. Anthony kısa bir süre önce kaleme aldığı “At, Tekerlek ve Dil” başlıklı kitabında, bozkır insanlarının nasıl devingen bir topluma dönüştüklerinden, anayurtlarının dışına çıkarak dillerinin farklı yönlere dağılmasını sağlayan toplumsal bir sistem oluşturmalarından söz ediyor.

Dr. Anthony, Dr. Atkinson’un Hint-Avrupa dilleri soy ağacını birçok yönden mantıksız bulduğunu belirtiyor. Örneğin, Toçaryan dili kuzeybatı Çin’de konuşulan bir Hint-Avrupa dil grubudur. Dr. Anthony, Toçaryan halkının bölgeye Türkiye’nin güneyinden göç etmiş olmasının çok düşük bir olasılık olduğuna, öte yandan Orta Asya’nın doğusunda Kurgan bölgesinden Altay Dağları’na uzanan ve bir olasılıkla İpek Yolu boyunca yaşayan Toçaryan dili konuşmacılarının habercisi sayılabilecek çok bildik bir göç bölgesi olduğuna dikkat çekiyor.

Dr. Atkinson ise bunun “üstünkörü” bir tartışma olduğuna ve bu tür kestirimlerin niceliksel olarak değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

HER İKİSİ DE DİLBİLİMCİ DEĞİL

Gerek kendisinin, gerekse Dr. Atkinson’un dilbilimci olmadığına parmak basan Dr. Anthony eşkökenli sözcüklerin dil soyağaçlarının oluşturulmasına yarayan malzemelerden yalnızca biri olduğunu, dilbilgisi ve seslerdeki değişimlerden de yararlanmak gerektiğini belirtiyor ve, “Dr. Atkinson’un savı tek ayaklı bir tabureden farksız. Bu yüzden onun savından yola çıkılarak oluşturulan soy ağacı morfoloji ve ses değişimleri de işe katıldığında ayakta kalamayacak dil öbeklemelerini içeriyor,” diye ekliyor.

Dr. Atkinson bu yoruma yanıt verirken, bilgisayar benzeşimlerini gerçekte Hint-Avrupa dilleri konusunda uzman olan Pennsylvania Üniversitesi’nden Don Ringe tarafından oluşturulan dilbilgisine dayalı soy ağacına göre uyguladığına ve sonuçta ortaya çıkan kökenin Pontik bozkırları değil, Anadolu olduğuna dikkat çekiyor.

Gelgelelim Hint-Avrupa kökenlilerle ilgili genetik araştırmalardan kesin bir sonuç alınamadığı gibi, elde edilen bulgular, dilbilim, insanbilim ve kültür tarihi uzmanları arasında bitmek tükenmek bilmeyen bir tartışmayı da başlatmış oldu.

DNA DİZGELERİ GİBİ

2003 yılında, Yeni Zelanda’daki Auckland Üniversitesi’nden Russell Gray ve o zamanlar doktora öğrencisi olan Quentin Atkinson bilgisayar örneklemeleri sonucunda Hint-Avrupa dilleri olarak bilinen dil grubunun görünürde 7800-9800 yıl kadar önce Türkiye’den ortaya çıktığını öne sürerek ciddi bir anlaşmazlığın patlak vermesine neden oldular.

Ne Gray bir dilbilim uzmanı, ne de Atkinson. Ancak her ikisi de dilin tarih öncesiyle ilgili önemli sorulara evrimsel çevrebilimde yararlanılan türde araçlar sayesinde yanıt getirebileceklerine inanıyorlardı. Genlerle sözcükler arasında bir yığın benzerlikler vardı ve dilin evrimi “soy ağacı” formatıyla geleneksel olarak haritalanmıştı.

Gray ile Atkinson sözcüklerin evrimiyle türlerin evrimi arasında yakın benzerlikler olduğunu, sözcükler arasındaki “soydaşlığın”- sesleriyle anlamlarının birbirleriyle ne denli bağlantılı olduklarının- tıpkı DNA dizgeleri gibi örneklenebileceğini ve bu örneklerin dillerin nasıl evrildiklerine ışık tutabileceğini düşünüyorlardı. Sözcüklerin değişime uğrama hızı, Hint-Avrupa dillerinin birbirlerinden uzaklaşmaya başladıkları tarihlerin belirlenmesine yardımcı olabilirdi.

Evrimsel dirimbilim (biyoloji) yöntemlerinden yararlanan ikili, dil “türlerinin” birbirleriyle bağlantılarını saptamak amacıyla, Hint-Avrupa ailesinden 87 dildeki ortak sözcükleri karşılaştırdı. Sonuçta Hint-Avrupa dil ailesi kökenlerinin 7800-9800 yıl öncesine uzandığına, bunun daAnadolu savını desteklediğine tanık oldular.

Araştırmacılar, mevcut sözcük dağarcığını ve coğrafik yayılımını ele alarak, bilgisayar aracılığıyla her bir dilin gerek zaman, gerek yer açısından geriye doğru izini sürdüler ve istatistiksel bağlamda en olası kökenlere ulaşmaya çalıştıklarında vardıkları yer Anadolu oldu! “Anadolu kökenlerinin bozkıra kıyasla daha ağır bastığı yönünde somut kanıtlar elde edildiğine” dikkat çektiler. Bu sonuçlar tarımın Anadolu’dan Avrupaya dağılımı ile de uyumlu..

Bu bulgulara kuşkuyla yaklaşanlar da var. Gray ve Atkinson dillerin ne zaman ortaya çıktığını belirlemiş olsalar da, nerede çıktığı konusunda herhangi bir sonuca varmamışlardı. Öyle olunca, Atkinson, Gray ve meslektaşları genelde hastalıkların yayılımını izlemek için kullanılan coğrafya tabanlı bilgisayar örnekleme yöntemlerinden yararlanarak bu soruyu yanıtladılar.

Güncel Hint-Avrupa dillerinin konumları gayet iyi biliniyor. Eski Yunanca ya da Sanskritçe gibi daha eski, yeryüzünden silinip yok olmuş dillerin coğrafik kökenleri de tarihsel kayıtlardan izlenebiliyor.

Böylelikle araştırmacılar salgın hastalıklarla ilgili örneklerden hastalığın kaynağına inilebildiği gibi, Hint-Avrupa dil ailesindeki devinimin de izlenebileceğini düşündüler. Bir kez daha, kökenin Anadolu olduğu sonucuna vardılar.

TEZİ İLK ORTAYA ATAN

Hint-Avrupa dil ailesinin Anadolu topraklarından yayıldığı tezini ilk kez ortaya atan Cambridge Üniversitesi uzmanlarından Colin Renfrew, “Sonunda net bir mekansal görüntüye ulaşmış olduk,” diyor.

Ancak Renfrew, çok sayıda tarihsel dilbilim uzmanının kanıtları kabullenme konusunda aceleci davranmaktan kaçınacağını düşünüyor ve, “Hint-Avrupa araştırmalarının temelini yıllardır Rus bozkırlarından gelen savaşçı Kurgan atlılarıyla ilgili söylence oluşturduğu için bilim çevrelerinin bu görüşten sıyrılmaları epey bir zaman alacak,” diye ekliyor.

Nitekim, birçok dilbilim ve kazıbilim uzmanı Kurganlar savını desteklemeyi sürdürüyor.

Yöntemlerin yenilikçi olduğunu düşünmekle birlikte, sonucu yeterince inandırıcı bulmadığını belirten Kaliforniya Üniversitesi dilbilim uzmanlarından Andrew Garrett, “Görüşün ardında yatan verilerin önyargılı olması insanları yanlış bir sonuca yönlendiriyor,” diyor.

Hartwick College kazıbilim uzmanlarından David Anthony de bu tür bir örneklemenin karmaşık dilbilimsel ve kazıbilimsel kanıtlarla uyumlu olmadığına dikkat çekiyor.

Ne var ki, Atkinson bu alanda yeni örneklerin yavaş da olsa her geçen gün daha çok kabul gördüğünü belirtiyor.

Science-2012-Pringle-902Rita Urgan, Kaynaklar: Science ve New York Times 23 Ağustos 2012.. Nature News, 24 Ağustos 2012;

YÜZ YIL SONRA…

 

 

“(Ders alınmazsa) Tarih tekerrürden ibarettir!”

 

Aymaz, adamsendeci ve bana dokunmayan bin yaşasıncı toplumların yazgısıdır yaşananlar! Ordusuna balyoz indirilişine izleyici olabilen bir toplumun başına gelecekler daha bitmemiştir.

 

Balyoz indirilenleri tek tek irdeleyin!

 

Ya Amerikan donanmasının önünü kesmişlerdir, ya Kardak kayalıklarına çıkartma yapmışlardır! Ya da Milgem projeleriyle ve F16 yazılımlarıyla uğraşmışlardır! Kısacası “Bağımsız Türkiye”  ülküsüne gönül koymuşlardır.

 

Bunca gelişmeye karşılık Türk toplumunun önemli ve nitelikli çoğunluğunun Bağımsız Türkiye ülküsünden yana olduğunu yani Atatürkiye’ye yakın durduğunu söyleyebiliriz! Ancak, bu nitelikli topluluğun önemli bir eksikliğinin olduğunu da görmezden gelemeyiz. Bu sevginin platonik ve utangaç olmaktan çıkması gerekiyor! Eve ya da işyerine bayrak asma, arabanın arkasına Atatürk resmi ya da imzası yapıştırmanın ötesine geç(e)meyen bir sevginin ülkeye yararı bu kadar!

 

Bugün İzmir’de yeri göğü inleten binlerin, onbinler, yüzbinler olması gerekirdi. Aslında o kadar da vardılar! Ama, evlerinin balkonlarına çıkarak ışıl ışıl gözleriyle destek verenlerin, bayrak sallayanların, alçak sesle de olsa sloganlara katılan namusluların daha da cesaretli olmaları gerekiyor.

 

Olmazlarsa ne mi olur? Yüz yıl sonra, geçen yüzyılın başında başları önlerine eğilmiş halde ülkelerinden kaçıp hizmet ettikleri emperyalist ülkelere sığınanlar, Vahdettinlerin kendileri değilse de ruhları aramızda muzaffer edayla dolaşmaya başlayacaklar!

 

Yüz yıl sonra bir kez daha gösterime sunulan bu kirli oyun artık “sıra bana gelmez” dedirtmeyecek hiç birimize…

 

Ceyhun BALCI, 23.09.2012

 

TOPRAĞIN ÇOCUKLARI

 

“TOPRAĞIN ÇOCUKLARI”

“Köylü milletin efendisidir!”

Mustafa Kemal Atatürk

Özlü sözler, eylemle desteklenmedikçe anlam taşımıyor! Ama, yüzyıllar boyunca savaş neferi olarak görülmüş; adını, soyadını yazabilmenin okuryazarlık sayıldığı bir coğrafyada karanlıkta kalmış insan yığınlarının aydınlıkla buluşturulması ve kişilik sahibi yapılmalarıyla olanaklıydı efendileştirilmeleri. Feodal beylerin şamar oğlanı ve uşağı olmuş bir kesimin özgürleştirilmesi de onların aydınlanma değerleriyle buluşturulmasına ve akıllarının özgürleştirilmesine bağlıydı.Köy Enstitüleri işte böyle bir çağdaşlaşma projesiydi. Eğitirken üreten, üretirken toplumla ve yaşamla bütünleştiren! Enstitüye gelen köy çocuklarının geçtikleri eğitimden sonra yaşamı, efendilerini ve her türlü yanlışlığı sorgulamaları kadar doğal bir durum olamazdı!

Tanınmış feodal bey Kinyas Kartal’ın bu okulları oy pazarlığı aracına dönüştürmesi boşuna değildi. “Paşa, paşa oy almak istiyorsan bu okulları kapatacaksın!” dediği söylenir. Eşyanın doğasına uygun bir söylemdir. Efendi, efendiliğini paylaşmak niyetinde değilse bu sözler söylenmiş olmalıdır. Haksız da sayılmaz! Egemenlik elden gidiyor. Kula kulluk sona erecek!

Gerçek anlamda dönüşümün sağlanması ve çağdaşlaşmaya erişilmesi ancak bu şekilde köklü bir projeyle söz konusu olabilirdi. Kendi okullarını yapan, onaran ve bayındır kılan bir emek; toplumun yarısı demek olan kadını yaşamın dışında tutan karanlığı yırtan kadın-erkek birlikteliği Cumhuriyet devriminin sıradan amaçlarındandı.

Bugün hemen her şeyi, her düşünceyi ve eylemi başkalarından kopyalama anlayışının egemen olduğunu düşündüğümüzde Köy Enstitüleri projesinin yüzde yüz ulusal ve yerli malı olduğunu anlatmak hiç de kolay değil!

O yıllarda bu okullarda çekilmiş kızlı-erkekli öğrenci topluluklarının fotoğraflarına iyice bakınca kolayca anlayabilirsiniz ne denmek istendiğini.

Şimdilerde artık yapıları bile ayakta olmayan, yapıları ayakta kalanların ise harabeleştiği bu parlak ışık kaynaklarının dili olsa da anlatsa diyesi geliyor inansın! Cansız varlıklar dile gelip anlatamasa da, o kurumların dile gelmesi anlamına gelen bir sinema yapıtı bugünlerde gösterimde. Belgesel ve kısa metrajlı olanlar sayılmazsa “Toprağın Çocukları” türünün ilk örneğidir. Başoyuncu Erkan Can ve yönetmen Ali Adnan Özgür’ün de Köy Enstitülü babaların çocukları olduğunu anımsatalım.

Filmi anlatmak gibi bir uygunsuzluğa yol açmadan filmin bir imece ürünü olduğunun altını çizmekle yetinebiliriz. İmece Köy Enstitüleri’ni anlatan en güzel sözcüklerden birisidir.

Bu filmi izlemek zamanınızı yararlı bir işle geçirme fırsatı vermesinin yanı sıra yüzünü aydınlığa dönmüş insanların kaçınmaması gereken bir görev olarak durmaktadır karşımızda!

Şimdilerde başka toprakların çocuklarının sözünden çıkılmadığı, başka ülkelerin projelerinin cirit attığı bu topraklarda bu “Toprağın Çocukları”nı izlemenin tam da sırasıdır.

Sözü bugünle bağlayalım! O yoksul ve yoksun yıllarda üretmeyi eğitimin amacı yapan anlayış gösterişsiz ama hayranlık uyandıran bir model oluşturmuştu. Bugün ellerinde tablet bilgisayarlar, önlerinde akıllı tahtalarla görkemli tablolar çizen “çağ atlamış” Türkiye ne askerini, ne polisini ne de başkalarının bilgi paylaşımı olmadan  yurdunu koruyabiliyor. Bu durum hepimizi sarsmalı, uyandırmalı ve kendimize getirmeli! Bu arada uyarmış olmak isterim! Film gözlerinizi nemlendirecektir!

Bu eşsiz okulların, işliklerin ve aydınlanma yurtlarının yaratıcıları Hasan Âli Yücel, İsmail Hakkı Tonguç ve elbette halkının onayını almadan devrim yapma suçu işlemiş Mustafa Kemal Atatürk’ün aziz anısına saygıyla…

Ceyhun BALCI, 20.09.2012

Not : Bu yazı “Toprağın Çocukları”nın İzmir’deki ilk gösterimi sonrasında kaleme alınmıştır.

 

UZAKTAKİ KAYALIKLAR (HUAOYİ-SENKAKU ADALARI)

 

 

            Küresel ölçekli olayları egemen medyadan izlemek hem eğlenceli hem de öğretici oluyor. CNN Int’de son Çin-Japon gerginliğiyle ilgili tepkisiyle öne çıkıyor.http://edition.cnn.com/2012/09/17/world/asia/china-japan-islands-dispute-explained/index.html?hpt=hp_c1Uzaktaki kayalıklar Çin ve Japonya’nın arasını nasıl bozdu”  diye sorarak Çin’in egemenlik haklarına sahip çıkışını üstü örtülü olarak eleştiriyor. Çinliler Diaoyu Japonlar ise Senkaku adını vermiş bu kayalıklara. CNN Int bu alaycı yaklaşımıyla değer mi önemsiz kayalıklar için bu kadar zahmete demeye getiriyor. Üstelik üzerlerinde insan minsan da yaşamıyormuş. “Ver gitsin!” demediği kalmış. Bizim Kıbrıs için bile benzeri “verin kurtulun” söylemi tutturan tuzu kuruların tavrı şaşırtıcı değil.

Oysa, dünya artık yeniden çok kutuplu sürece dönüyor. Çin önemli bir ekonomik ve askeri güç. Dünyanın ekseni doğuya kayarken Çin’in uzaktaki kayalıklara ilgi duyması kadar doğal bir durum yok! Bugün insan yaşamayan kayalıklar yarın elinde bulunduran için doğal bir üs işlevi görebilir. Japonya denetimindeki kayalıkların olası senaryolarda üstleneceği önem şimdiden öngörülüyor. Çin’in asıl derdi kayalık sahibi olmaktan çok bu önemsiz kara parçalarının kendisine karşı üs olarak kullanılma olasılığı.

Bu önemsiz ve uzak yerleşimli kayalıklar bana yakın geçmişi anımsattı. Bu arada uzak kayalıkların Japonya ve Çin’e 200 mil, Tayvan’a 120 mil uzaklıkta olduğunu anımsatalım.

Isla Malvinas’ı bilir misiniz? Falkland Adaları desem mutlaka anımsarsınız. 1982 yılının Nisan-Haziran aylarında İngiltere ile Arjantin savaşına neden olan bu adaların İngiltere’ye uzaklığı 10 bin mil dolaylarında  olup Arjantin’in yalnızca 700 km kadar açıklarındadır. Diaoyu ile karşılaştırıldığında 200 kadar adayı içeren takımadalar olan Falkland 2000 kadar yerleşimciye de evsahipliği yapmaktadır.  Ama, kendisine bunca uzak takımadalara 18. Yüzyılda gelmiş olan  bundan 30 yıl önce İngiltere’nin ilgi alanı dışında kalamamış. Başka deyişle birilerine ne önemi var, bırakalım oralar da Arjantin’in olsun dememişler. Uğruna savaşıp 300’e yakın asker kaybetmişler.  700’e yakın Arjantinli de ölmüş.

Isla Malvinas ya da Falkland Adaları Magellan Boğazı ve Horn Burnu’na egemen olmalarıyla stratejik, çevresinde zengin petrol ve gaz yatakları bulundurmalarıyla ekonomik öneme sahiptir. Adada hemen tek geçim kaynağı olarak üretilen koyun yününün tek alıcısı İngiltere’dir.

Diaoyu Adaları için üzerinde insan bile yaşamayan kayalık nitelemesinde bulunanların kendi çıkarları söz konusu olduğunda dünyanın öteki ucunda şahin kesilmiş (ve bundan sonra da kesilecekleri) olmaları akıldan çıkartılmamalıdır.

Bu pencereden bakıldığında Çin bugün için önemsiz görünen ama bir başka devletin eline geçtiğinde önem kazanacak kayalıklar üzerindeki egemenlik hakkından vazgeçmeyerek doğruyu yapmaktadır!

Ceyhun BALCI, 18.09.2012

 

Meraklısına Not : Siz siz olun yolunuz Arjantin’e düşerse sakın Falkland demeyin. Aynı şekilde bir Çinliye Senkaku, bir Japon’a da Daioyu demekten kaçının. Alacağınız tepki kestiremeyeceğiniz kadar şiddetli olabilir.